Wprowadzenie: Kryzys finansowy w PKP Cargo
PKP Cargo, jeden z liderów kolejowych przewozów towarowych w Polsce i Unii Europejskiej, od kilku lat zmaga się z trudną sytuacją finansową. Spadek przewozów kolejowych, rosnące koszty oraz brak płynności finansowej zmusiły zarząd spółki do podejmowania drastycznych działań restrukturyzacyjnych. Kluczowym krokiem w tym procesie było odstąpienie od tzw. Porozumienia Walentynkowego, co według zarządu ma na celu obniżenie kosztów i poprawę kondycji finansowej firmy. Jak podaje portal rp.pl, decyzja ta została zatwierdzona przez sędziego-komisarza w ramach postępowania sanacyjnego.
Czym jest Porozumienie Walentynkowe?
Porozumienie Walentynkowe to dokument podpisany 14 lutego 2005 roku, regulujący wzajemne zobowiązania stron Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy (ZUZP) dla pracowników PKP Cargo. Określa ono m.in. zasady wynagradzania, premiowania, ochrony pracowników pełniących funkcje w związkach zawodowych oraz prowadzenia dialogu społecznego. Jak informuje parkiet.com, dokument przyznawał związkom zawodowym i pracownikom określone przywileje, takie jak prawo do pomieszczeń biurowych czy uzgadnianie regulaminów pracy. Porozumienie było kilkakrotnie aneksowane, jednak w obliczu kryzysu stało się obciążeniem dla finansów spółki.
Decyzja o odstąpieniu: Przyspieszenie działań
Jak podaje rp.pl, zarząd PKP Cargo wypowiedział Porozumienie Walentynkowe już 11 czerwca 2024 roku, z zachowaniem 24-miesięcznego okresu wypowiedzenia, co oznaczało, że dokument miał obowiązywać do 11 czerwca 2026 roku. Jednak sędzia-komisarz, w odpowiedzi na wniosek zarządcy restrukturyzacyjnego, zgodził się na przyspieszenie tego procesu. Zgodnie z postanowieniem z 19 kwietnia 2025 roku, odstąpienie od porozumienia weszło w życie z dniem otwarcia postępowania sanacyjnego, czyli 27 lipca 2024 roku. Decyzja ta, choć nieprawomocna, jest kluczowym elementem restrukturyzacji, mającym na celu redukcję kosztów osobowych.
Reakcje związków zawodowych
Związki zawodowe od początku sprzeciwiały się rozwiązaniu Porozumienia Walentynkowego oraz ZUZP. Jak informuje kolejowyportal.pl, już w maju 2024 roku zarząd PKP Cargo zaproponował stronie społecznej porozumienie w sprawie rozwiązania obu dokumentów, jednak propozycja została odrzucona. Związkowcy zarzucają zarządowi brak kompleksowego planu naprawczego i skupianie się wyłącznie na cięciach kosztów pracowniczych. Konflikt między zarządem a związkami nasilił się, co doprowadziło m.in. do okupacji siedziby spółki w 2022 roku w sprawie podwyżek.
Kontekst finansowy i plany na przyszłość
Sytuacja finansowa PKP Cargo jest krytyczna. Według portalsamorzadowy.pl, po dziewięciu miesiącach 2024 roku spółka odnotowała stratę netto w wysokości 738,7 mln zł, z czego 336 mln zł przypadło na trzeci kwartał. W odpowiedzi na kryzys zarząd podjął decyzję o zwolnieniach grupowych, które mogą objąć nawet 30% załogi. Jak podaje rp.pl, w październiku 2024 roku ze spółki odeszło lub było w trakcie wypowiedzenia blisko 3,8 tys. osób, co zredukowało zatrudnienie do około 10 tys. pracowników.
Mimo trudności, zarząd PKP Cargo widzi oznaki poprawy. Na początku marca 2025 roku poinformowano, że udało się zahamować trend spadkowy i ustabilizować udział spółki w rynku. Celem na najbliższe trzy lata jest zwiększenie udziału w przewozach do 35%. Jak podkreślał ówczesny prezes Marcin Wojewódka, decyzje takie jak odstąpienie od Porozumienia Walentynkowego mają na celu odzyskanie stabilnej pozycji rynkowej i uzyskanie argumentów w negocjacjach z bankami oraz innymi instytucjami.
Podsumowanie: Trudne decyzje w imię przetrwania
Odstąpienie od Porozumienia Walentynkowego to jeden z wielu kroków podejmowanych przez PKP Cargo w ramach restrukturyzacji. Choć decyzja budzi kontrowersje wśród związków zawodowych, zarząd uważa ją za konieczną, by zapewnić spółce płynność finansową i uniknąć upadłości. Jak pokazuje historia konfliktów w PKP Cargo, dialog między zarządem a stroną społeczną pozostaje kluczowym wyzwaniem. Przyszłość spółki zależy od skuteczności dalszych działań restrukturyzacyjnych oraz zdolności do odbudowy pozycji na konkurencyjnym rynku przewozów towarowych.
Źródła:
- https://www.rp.pl/transport/art42161211-w-pkp-cargo-odstapiono-od-porozumienia-walentynkowego
- https://www.parkiet.com/w-pkp-cargo-odstapiono-od-porozumienia-walentynkowego
- https://kolejowyportal.pl/pkp-cargo-ma-zgode-na-odstapienie-od-tzw-porozumienia-walentynkowego
- https://www.portalsamorzadowy.pl/pkp-cargo-ze-zgoda-na-odstapienie-od-tzw-porozumienia-walentynkowego
- https://www.rynek-kolejowy.pl/pkp-cargo-zaproponowalo-zwiazkowcom-porozumienie-dotyczace-rozwiazania-zuzp-i-porozumienia-walentynkowego
- Posty na platformie X
